İrade Varlık Demek Mi? Psikolojik Bir Mercekten Bakış İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışırken, aklımıza takılan en temel sorulardan biri şudur: İrade, varlık mıdır? Yani, insanın hareketleri, düşünceleri ve duyguları, yalnızca içsel bir kontrol gücünün, yani iradenin bir yansıması mıdır? Ya da irade, daha derin bir varlık anlayışının bir parçası mıdır? Psikoloji açısından, bu soru, bireyin eylemlerini ve düşünce süreçlerini anlamanın anahtarı olabilir. İnsan, sahip olduğu iradesiyle mi varlık gösterir, yoksa sadece dışsal faktörlerin ve içsel yönelimlerinin etkisi altında mı hareket eder? Bu yazıda, iradeyi bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden ele alarak, onun insan varlığındaki rolünü inceleyeceğiz. İradenin bir varlık meselesi…
8 YorumEtiket: ve
Özet: KDV’nin hukuki yükümlüsü çoğu işlemde malı/hizmeti sunan işletmeler; ekonomik yükü ise fiyat etiketinin sonunda herkes gibi “nihai tüketici” taşır. Bazı durumlarda alıcı “sorumlu sıfatıyla” vergi beyan eder (tevkifat/reverse charge). ([OECD][1]) Katma Değer Vergisi Kimler Verir? Etik Bir Verginin Adaleti Neden Bu Kadar Tartışmalı? Net bir pozisyonla açıyorum: KDV’yi hepimiz ödüyoruz—ama herkes aynı gücü ve aynı yükü taşımıyor Kasada “KDV dahil” fiyatı ödeyen sizsiniz. Beyannameyi veren ise çoğu zaman satıcı. Yani, hukuki yükümlü ile ekonomik yükü taşıyan aynı kişi değil. Bu ayrışma, KDV’nin en güçlü yönü (tahsilatta etkinlik) kadar en tartışmalı tarafını (adalet ve yük dağılımı) da görünür kılıyor. Uluslararası…
8 YorumKarşılaştırmalı Edebiyat Hangi Fakülte? Edebiyatın Kalbinde Çeşitlilik, Cinsiyet ve Adalet Arayışı Edebiyatın insan ruhuna dokunan yönü vardır; ama “karşılaştırmalı edebiyat” dediğimizde işler sadece duygularla sınırlı kalmaz, düşünce dünyamızın sınırlarını da zorlar. Farklı kültürlerin, dillerin, toplumsal yapılarının ve tarihlerin kesişim noktasında duran bu alan, yalnızca bir akademik bölüm değil; dünyaya çok yönlü bakabilme becerisi kazandıran bir düşünce pratiğidir. Bugün bu yazıda, “Karşılaştırmalı Edebiyat hangi fakülteye bağlıdır?” sorusundan çok daha fazlasını konuşacağız. Çünkü bu bölümün ait olduğu yer yalnızca bir üniversite fakültesi değil, aynı zamanda toplumsal çeşitlilik, cinsiyet eşitliği ve sosyal adalet tartışmalarının da tam merkezidir. — Karşılaştırmalı Edebiyat Hangi Fakültede Yer…
6 YorumKaryokinez Hangi Evrede? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Hücrenin Dansı Bazı konular vardır ki, sadece bir biyoloji kitabının sayfalarında değil; yaşamın ta kendisinde anlam kazanır. “Karyokinez hangi evrede gerçekleşir?” sorusu da bunlardan biri. Basit bir hücre bölünmesi gibi görünen bu olay, aslında yaşamın devamlılığının merkezinde yer alır. Gelin, hem bilimsel gerçeklerle hem de kültürel ve toplumsal algılarla bu konuyu birlikte keşfedelim. 👩🔬🌍 — Evrensel Bir Gerçek: Hücrenin Yaşam Döngüsünde Karyokinez Karyokinez, kelime anlamı olarak “çekirdek hareketi” demektir ve mitoz bölünmenin en kritik anlarından birini temsil eder. Hücre çekirdeğinin bölünerek genetik materyalin iki yavru hücreye eşit biçimde dağıtıldığı bu süreç, adeta yaşamın…
8 YorumKarbon Olayı Nedir? Küresel ve Yerel Perspektiflerle Bir Yolculuk Farklı açılardan bakmayı seven biri olarak, “Karbon olayı nedir?” sorusunu sadece jeoloji laboratuvarlarının duvarları içinde değil, evimizin mutfağından, mahallemizin parkından ve gezegenin derin geçmişinden okuyarak anlatmak istiyorum. Karbon olayları; atmosfer, okyanus ve kara ekosistemlerinde karbon döngüsünün ani ve büyük ölçekli sapmalarıdır. Kimi zaman volkanik patlamalar, kimi zaman dev orman yangınları, kimi zaman da insan faaliyetleri bu sapmaları tetikler. Bu yazıda hem küresel ölçekteki örnekleri hem de yerel dinamiklerin bu olayları nasıl şekillendirdiğini konuşacağız. Yorumlarda kendi gözlemlerinizi, yerel hikâyelerinizi paylaşmayı unutmayın; çünkü topluluk bilgisi bu konuda en güçlü pusulamız. Karbon Olayı Nedir?…
8 YorumKaramel Yaparken Krema Yerine Ne Kullanılır? Küresel ve Yerel Mutfaklardan Tatlıya Farklı Bakışlar Tatlı yapmayı sevenlerin çoğu için karamel, mutfaktaki en büyüleyici dönüşümlerden biridir. Şekerin eriyip altın rengine bürünmesi, sonrasında krema ile birleşip ipeksi bir dokuya kavuşması… Ancak ya elinizde krema yoksa? Ya da süt ürünlerinden kaçınmak istiyorsanız? İşte tam bu noktada devreye yaratıcılık ve kültürel çeşitlilik giriyor. Farklı coğrafyalarda, farklı damak zevklerinde bu sorunun yanıtı değişiyor. Gelin, “karamel yaparken krema yerine ne kullanılır?” sorusuna hem küresel hem yerel bir mercekten birlikte bakalım. — Karamelin Evrensel Cazibesi ve Krema Sorunsalı Karamel sadece bir tatlı sosu değildir; Fransız mutfağında crème caramel,…
8 YorumKarakavak Ağacı Nerede Yetişir? Irmakların Dilini Konuşan Ağaç Üzerine Bir Yolculuk Bir ağacı sevmenin en iyi yolu, onun ayak bastığı toprağı anlamaktır. Karakavakla (Populus nigra) ilk tanıştığım gün, bir nehir kıyısında rüzgârı kesip suya ayna tutuşuna hayran kalmıştım. O günden beri şunu düşünüyorum: Bu ağaç nereye kök salarsa, orada suyun, siltin ve esen rüzgârın bir hikâyesi vardır. “Karakavak ağacı nerede yetişir?” sorusu sadece bir botanik merakı değil; kıyıların kaderi, köylerin rüzgârı, şehirlerin gölgesi… Gel, bu ağacın izini birlikte sürelim. Kısa yanıt: Karakavak doğal olarak ılıman kuşağın nehir kıyılarında, taşkın düzlüklerinde ve alüvyal, taban suyu yüksek topraklarda yetişir. Türkiye’de hemen her…
6 YorumDurex mi Daha İyi, OK mi? Ekonomik Bir Perspektiften Analiz Kaynaklar sınırlıdır ve her seçim, belirli sonuçlara yol açar. Bu basit ama derin ekonomik ilkeden hareketle, cinsel sağlık ürünleri pazarındaki iki önemli oyuncu olan Durex ve OK markalarını ekonomik bir bakış açısıyla değerlendirelim. — Piyasa Dinamikleri: Durex ve OK Arasındaki Rekabet Durex, 1915 yılında kurulan ve günümüzde Reckitt Benckiser tarafından sahip olunan bir İngiliz markasıdır. Globalde %30 pazar payına sahip olan Durex, yıllık bir milyardan fazla ürün satışıyla lider konumundadır [1]. Türkiye’de ise Migros gibi büyük perakendeciler aracılığıyla yaygın bir dağıtım ağına sahiptir [2]. OK markası, yerli üretim yapan ve…
12 YorumAta Spor Ne Demek? Bir Antropolojik Perspektiften Bakış Kültürler, insanlık tarihinin derinliklerinden gelen birer yansıma olarak bizlere farklı toplulukların geleneklerini, inançlarını ve değerlerini sunar. Kültürel çeşitliliği araştıran bir antropolog olarak, farklı toplumların köklü geçmişlerine tanıklık etmek, onların kendilerini ifade etme biçimlerini anlamak her zaman büyük bir merak konusu olmuştur. Bu yazı, “ata spor” kavramını anlamaya ve bu kavramın, ritüeller, semboller, topluluk yapıları ve kimlikler üzerindeki etkilerini keşfetmeye davet ediyor. Ata sporları, sadece birer fiziksel etkinlik olmanın ötesinde, bir toplumun tarihsel mirasını, kültürel kimliğini ve sosyal bağlarını nasıl şekillendirdiğini gösteren derin anlamlar taşır. Ata Sporları: Tarihsel ve Kültürel Bir Miras Ata…
10 YorumArjantin Suçlu İadesi: Ekonomik Perspektiften Bir Değerlendirme Kaynakların sınırlılığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünen bir ekonomist olarak, her ulusal politika ve uluslararası anlaşma, yalnızca hukuki değil, aynı zamanda ekonomik etkiler de doğurur. Arjantin’in suçlu iadesi konusundaki tutumu, yalnızca adalet sistemini değil, aynı zamanda ülkenin ekonomik ilişkilerini, ticaretini ve uluslararası güvenilirliğini de etkileyebilir. Arjantin’in Suçlu İadesi Politikası Arjantin, suçlu iadesi konusunda uluslararası işbirliğine açık bir ülke olarak bilinir. Ülkeler arası suçlu iadesi, genellikle karşılıklı anlaşmalar ve uluslararası hukuk çerçevesinde gerçekleştirilir. Arjantin, birçok ülke ile suçlu iadesi anlaşmalarına sahiptir ve bu anlaşmalar, suçluların adalet önüne çıkarılmasını sağlamayı amaçlar. Ekonomik Etkiler ve Riskler…
6 Yorum